Bài giảng Tài sản, quyền sở hữu và thừa kế Dân sự 2 (DS2)
GV Đặng Thành Công
BÀI 3: BẢO VỆ QUYỀN SỞ HỮU

1. Khái niệm và đặc điểm của việc bảo vệ quyền sở hữu bằng pháp luật dân sự.

1.1. Khái niệm

Bảo vệ quyền sở hữu là việc chủ thể áp dụng các biện pháp pháp lý để bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp của mình hoặc yêu cầu cơ quan Nhà nước bảo vệ khi có hành vi xâm phạm tài sản hoặc các quyền năng của chủ sở hữu.

1.2. Đặc điểm

- Đa dạng so với các biện pháp khác;

- Dễ thực hiện, tạo sự chủ động cho người có quyền lợi bị xâm phạm;

- Nhằm khôi phục lại các quyền, lợi ích bị xâm phạm.

2. Các phương thức bảo vệ quyền sở hữu bằng pháp luật dân sự

2.1. Kiện đòi lại vật (Kiện vật quyền)

2.1.1. Khái niệm

Kiện đòi lại vật là việc chủ sở hữu, người chiếm hữu hợp pháp yêu cầu người đang thực tế chiếm hữu bất hợp pháp tài sản phải trả lại tài sản đó cho chủ sở hữu hoặc người chiếm hữu hợp pháp.

2.1.2. Các điều kiện:

- Vật đặc định và đang còn tồn tại;

- Bị đơn là người thực tế đang chiếm hữu vật một cách bất hợp pháp;

- Nguyên đơn là chủ sở hữu hoặc người chiếm hữu hợp pháp.

2.1.3. Các trường hợp cụ thể

- Kiện đòi lại tài sản từ người chiếm hữu không ngay tình

- Kiện đòi lại tài sản từ người chiếm hữu ngay tình:

+ Kiện đòi lại động sản không phải đăng ký quyền sở hữu.

+ Kiện đòi lại động sản phải đăng ký quyền sở hữu; bất động sản.

2.2. Kiện yêu cầu chấm dứt hành vi cản trở trái pháp luật.

2.2.1. Khái niệm.

Là việc chủ sở hữu hoặc người chiếm hữu hợp pháp yêu cầu người có hành vi cản trở trái pháp luật việc thực hiện quyền sở hữu, quyền chiếm hữu phải chấm dứt hành vi đó nhằm đảm bảo việc khai thác, sử dụng tài sản một cách bình thường.

2.2.2. Điều kiện:

- Có hành vi vi phạm;

- Có lỗi.

2.3. Kiện đòi bồi thường thiệt hại (kiện trái quyền)

2.3.1. Khái niệm

Là việc chủ sở hữu, người chiếm hữu hợp pháp yêu cầu người có hành vi trái pháp luật làm hư hỏng, mất mát, giảm sút giá trị tài sản phải bồi thường thiệt hại do mình gây ra.

2.3.2. Điều kiện:

- Có thiệt hại thực tế xảy ra;

- Có hành vi trái pháp luật;

- Có mối quan hệ nhân quả giữa hành vi trái pháp luật với thiệt hại đã xảy ra.

- Người gây ra thiệt hại có lỗi.

2.4. Kiện yêu cầu hoàn trả tài sản do được lợi không có căn cứ pháp luật

2.4.1. Khái niệm

- Là việc chủ sở hữu, người chiếm hữu hợp pháp yêu cầu người được lợi về tài sản không có căn cứ pháp luật phải trả lại tài sản cho mình.

- Khái niệm được lợi về tài sản không có căn cứ pháp luật.

2.4.2. Điều kiện:

- Việc được lợi về tài sản của chủ thể này là nguyên nhân làm cho chủ thể khác bị mất hoặc giảm sút về lợi ích từ tài sản.

- Người được lợi có được tài sản nhưng không dựa trên căn cứ xác lập quyền sở hữu theo quy định của pháp luật.

- Người được lợi không có lỗi.

2.4.3. Nội dung

- Hoàn trả tài sản cho chủ sở hữu hoặc người chiếm hữu hợp pháp;

- Hoàn trả hoa lợi, lợi tức thu được từ thời điểm biết hoặc phải biết việc được lợi về tài sản không có căn cứ pháp luật.

- Được thanh toán những chi phí cần thiết đã bỏ ra để bảo quản, làm tăng giá trị của tài sản.

About these ads