Tư vấn pháp luật

Advertisements

4 phản hồi (+add yours?)

  1. Phạm Thu Hương
    Th7 09, 2012 @ 16:31:59

    Em muốn hỏi về trường hợp thừa kế có di chúc nhưng không đúng pháp luật. Thế nào được gọi là thừa kế có di chúc nhưng không đúng pháp luật ạ? Có thể đưa ra một ví dụ và phân tích giúp em ạ.

    Phản hồi

    • Luật Việt
      Th7 10, 2012 @ 10:02:11

      Chào bạn Phạm Thu Hương!
      Câu hỏi của bạn tôi trả lời như sau: thừa kế theo di chúc nhưng không đúng pháp luật là việc một người để lại tài sản cho những người được thừa kế theo di chúc nhưng di chúc không đảm bảo điều kiện về hình thức hoặc nội dung, thủ tục theo quy định pháp luật hoặc di chúc hợp pháp nhưng không đảm bảo các yếu tố khác như về quá trình thực thi, phương thức bảo vệ các quyền nghĩa vụ của người thừa kế.
      Để xét tính hợp pháp của di chúc cần dựa trên các yếu tố nội dung, hình thức và thủ tục.
      Theo quy định tại Khoản 1 Điều 52 Bộ luật dân sự 2005 thì Di chúc được coi là hợp pháp phải có đủ các điều kiện sau:
      “Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe dọa hoặc cưỡng ép; Nội dung di chúc không trái pháp luật, đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của pháp luật.

      Hình thức di chúc hợp pháp theo quy định của pháp luật đó là:

      – 1. Di chúc bằng văn bản có công chứng, chứng thực

      – 2. Di chúc miệng: sẽ hợp pháp, nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau đó những người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn 5 ngày kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng hoặc chứng thực (Khoản 5 Điều 652)

      – 3. Di chúc bằng văn bản có người làm chứng: Trong trường hợp bản di chúc do người khác viết, nó sẽ hợp pháp nếu người lập di chúc ký hoặc điểm chỉ vào bản di chúc trước mặt 2 người làm chứng; người làm chứng xác nhận chữ ký, điểm chỉ của người lập di chúc và ký vào bản di chúc. (Điều 656 BLDS 2005)

      – 4. Di chúc bằng văn bản không có người làm chứng: sẽ hợp pháp, nếu người lập di chúc tự tay viết và ký vào bản di chúc, nội dung di chúc phải đúng theo quy định tại Điều 653 Bộ luật dân sự ( Điều 655 BLDS 2005)

      “Điều 653. Nội dung của di chúc bằng văn bản

      1. Di chúc phải ghi rõ:

      a) Ngày, tháng, năm lập di chúc;

      b) Họ, tên và nơi cư trú của người lập di chúc;

      c) Họ, tên người, cơ quan, tổ chức được hưởng di sản hoặc xác định rõ các điều kiện để cá nhân, cơ quan, tổ chức được hưởng di sản;

      d) Di sản để lại và nơi có di sản;

      đ) Việc chỉ định người thực hiện nghĩa vụ và nội dung của nghĩa vụ.

      2. Di chúc không được viết tắt hoặc viết bằng ký hiệu; nếu di chúc gồm nhiều trang thì mỗi trang phải được đánh số thứ tự và có chữ ký hoặc điểm chỉ của người lập di chúc.”
      Thừa kế theo pháp luật được quy định trong Bộ luật Dân sự hiện hành tại Ðiều 669. Người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc
      Những người sau đây vẫn được hưởng phần di sản bằng hai phần ba suất của một người thừa kế theo pháp luật, nếu di sản được chia theo pháp luật, trong trường hợp họ không được người lập di chúc cho hưởng di sản hoặc chỉ cho hưởng phần di sản ít hơn hai phần ba suất đó, trừ khi họ là những người từ chối nhận di sản theo quy định tại Ðiều 642 hoặc họ là những người không có quyền hưởng di sản theo quy định tại khoản 1 Ðiều 643 của Bộ luật này:
      1. Con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng;
      2. Con đã thành niên mà không có khả năng lao động.
      Điều luật được dự liệu để bảo vệ quyền lợi cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của người để lại thừa kế trong trường hợp họ không được chia thừa kế trong di chúc. Chẳng hạn trường hợp người chồng do giận vợ nên không chia thừa kế cho vợ mà chia toàn bộ thừa kế cho người bạn mặc dù vợ có công sức lớn đóng góp vô khối tài sản của chồng thì người vợ vẫn có thể được chia thừa kế theo pháp luật dù di chúc đó không để lại tài sản cho người vợ.
      Di chúc được coi là hợp pháp khi đảm bảo đủ các điều kiện về chủ thể, về nội dung, về hình thức và thủ tục.
      Ðiều 652. Di chúc hợp pháp
      1. Di chúc được coi là hợp pháp phải có đủ các điều kiện sau đây:
      a) Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạ hoặc cưỡng ép;
      b) Nội dung di chúc không trái pháp luật, đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của pháp luật.
      2. Di chúc của người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi phải được lập thành văn bản và phải được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý.
      3. Di chúc của người bị hạn chế về thể chất hoặc của người không biết chữ phải được người làm chứng lập thành văn bản và có công chứng hoặc chứng thực.
      4. Di chúc bằng văn bản không có công chứng, chứng thực chỉ được coi là hợp pháp, nếu có đủ các điều kiện được quy định tại khoản 1 Ðiều này.
      5. Di chúc miệng được coi là hợp pháp, nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau đó những người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn năm ngày, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng hoặc chứng thực.
      Một ví dụ về trường hợp thừa kế có di chúc nhưng không đúng pháp luật chẳng hạn trường hợp người chồng do giận vợ nên không chia thừa kế cho vợ mà chia toàn bộ thừa kế cho người bạn mặc dù vợ có công sức lớn đóng góp vô khối tài sản của chồng thì người vợ vẫn có thể được chia thừa kế theo pháp luật dù di chúc đó không để lại tài sản cho người vợ. Điều luật quy định vấn đề này trong Bộ luật Dân sự hiện hành tại Ðiều 669. Người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc
      Những người sau đây vẫn được hưởng phần di sản bằng hai phần ba suất của một người thừa kế theo pháp luật, nếu di sản được chia theo pháp luật, trong trường hợp họ không được người lập di chúc cho hưởng di sản hoặc chỉ cho hưởng phần di sản ít hơn hai phần ba suất đó, trừ khi họ là những người từ chối nhận di sản theo quy định tại Ðiều 642 hoặc họ là những người không có quyền hưởng di sản theo quy định tại khoản 1 Ðiều 643 của Bộ luật này:
      1. Con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng;
      2. Con đã thành niên mà không có khả năng lao động.
      Điều luật được dự liệu để bảo vệ quyền lợi cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của người để lại thừa kế trong trường hợp họ không được chia thừa kế trong di chúc.
      Trong ví dụ này di chúc của người chồng được giả sử là hợp pháp nhưng về nội dung chủ thể được thừa kế thì không đảm bảo với quy định pháp luật.
      Cám ơn bạn Hương về câu hỏi này. Tôi rất vui giúp bạn giải đáp thắc mắc. Chúc bạn đạt kết quả học tập tốt!

      Phản hồi

  2. Nguyen Linh
    Th10 16, 2014 @ 03:55:26

    Ông A có vợ là bà B và có 02 người con là C, D. Trong thời gian chung sống với bà B, ông A còn quan hệ với bà E, có con là F. Ông A có tài sản chung với bà B là ngôi nhà trị giá 740 triệu đồng. Ông A còn góp tiền với bà E theo tỷ lệ 4:1 để mua căn nhà cho bà E và F sinh sống. Ngôi nhà này trị giá 250 triệu đồng. Năm 2007, ông A chết,
    Đây là bài tập tình huống, em xin hỏi trong trường hợp trên, nếu như ông A không để lại di chúc thì tài sản sẽ được phân chia như thế nào ạ?

    Phản hồi

    • Luật Việt
      Th11 24, 2015 @ 22:59:40

      Chào bạn Nguyen Linh!
      Có thể đây là bài tập chia thừa kế ở lớp cho nên tôi không thể giải giúp bạn được. Tôi sẽ chia sẻ kinh nghiệm làm bài tập chia thừa kế như sau:

      Bước 1: Xác định di sản người chết để lại.
      – Để làm được bước này cần phải chú ý đến, người chết là người độc thân hay đã kết hôn, nếu đã kết hôn thì cần phải xem tài sản nào là tài sản riêng, tài sản nào là tài sản chung, phần tài sản chung thì pháp áp dụng nguyên tắc phân chia tài sản của vợ chồng theo quy định tại Điều 95 Luật Hôn nhân gia đình ( về nguyên tắc là chia đôi).
      – Các nghĩa vụ người chết để lại: Thông thường trong các bài tập chia thừa kế thì có phần chi phí mai táng, chi phí này sẽ được trừ vào số di sản của người chết.
      – Các khối tài sản khác của người chết có được: Có thể người nhận được một phần di sản thừa kế của người khác trong cùng một tình huống, vì vậy cần chú ý để cộng thêm khoản này vào khối di sản.
      Bước 2: Vẽ sơ đồ phả hệ:
      – Đây là một bước không thể thiếu khi làm bài tập chia thừa kế, mặc dù trong bài làm chúng ta không cần đưa vào, nhưng việc vẻ phả hệ sẽ giúp chúng ta xác định được những người có quyền thừa kế theo pháp luật, giúp ta không bỏ sót người thừa kế.

      Bước 3: Xác định có di chúc hay không? Di chúc có hợp pháp hay không? Có hiệu lực toàn bộ hay một phần?
      – Để làm được bước này bạn cần xem dữ kiện bài ra xem có di chúc để lại hay không? Nếu có thì bạn phải xem di chúc đó có hợp pháp về mặt nội dung và hình thức theo quy định của pháp luật hay không? Tham khảo Điều 652 BLDS. Xem trong những người nhận thừa kế còn sống tại thời điểm mở thừa kế hay không? ( đối với cá nhân), còn tồn tại hay không? ( đối với tổ chức).
      – Nếu sau khi xem xét thấy có di chúc hợp pháp thì chia thừa kế theo di chúc, nếu không có di chúc thì chia theo pháp luật. Tùy trường hợp cụ thể cần phải xem xét di chúc đã định đoạt hết toàn bộ di sản hay chưa? Nếu có phần chưa được định đoạt hoặc không có hiệu lực thì phải tiếp tục chia theo pháp luật.

      Những lưu ý khi chia thừa kế theo di chúc:
      Thông thường nếu bài tập cho dữ kiện có di chúc thì di chúc đó là di chúc có hiệu lực một phần, 1 phần sẽ không phát sinh hiệu lực do có người chết trước hoặc chết cùng hoặc di chúc đã không cho những người được bảo vệ ở Điều 669 hưởng đủ 2/3 1 suất thừa kế theo pháp luật.

      Trường hợp 1:
      Có người chết trước hoặc chết chết cùng thời điểm: Trong trường hợp này thì sau khi chia theo phần di chúc có hiệu lực thì tiếp tục chia thừa kế theo pháp luật phần di sản còn lại, tuyệt đối không áp dụng thừa kế thế vị ( Điều 677) trong trường hợp này.

      Trường hợp 2:
      Sau khi chia theo di chúc và pháp luật mà có người thừa kế thuộc Điều 669 thì cần phải cho họ hưởng đủ 2/3 một suất thừa kế theo pháp luật, trong trường hợp này phải tính một suất thừa kế theo pháp luật, sau đó xác định phần họ còn thiếu để đủ 2/3 một suất thừa kế. Vấn đề là lấy phần còn thiếu này từ đâu thì hiện tại vẫn tồn tại 02 quan điểm:
      Quan điểm 1: Lấy theo tỉ lệ của những người thừa kế theo di chúc.
      Quan điểm 2: Lấy theo tỉ lệ của những người được hưởng thừa kế theo di chúc và theo pháp luật.
      Tôi theo quan điểm thứ 2.

      Những lưu ý khi chia thừa kế theo pháp luật:
      Việc chia thừa kế theo pháp luật thì không quá phức tạp như chia thừa kế theo di chúc, tuy nhiên cần lưu ý:
      – Những trường hợp chia thừa kế theo pháp luật.
      Bạn tham khảo Điều 675 Bộ luật Dân sự 2005.

      – Xác định hàng thừa kế theo quy định tại Điều 676 BLDS.
      Đối với trường hợp này cần lưu ý, khi đề bài cho tất cả những người thuộc hàng thừa kế thứ 1 đều đã chết hoặc còn những họ đã từ chối nhận di sản hoặc bị tước quyền hưởng thừa kế nhưng lại có người để thừa kế thế vị thì chúng ta ưu tiên những người hưởng thừa kế thế vị trước chứ không chia cho hàng thừa kế thứ 2.

      – Thừa kế thế vị: Cần lưu ý thừa kế thế vị chỉ áp dụng khi con của người để lại di sản chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người chết chứ không áp dụng đối với trường hợp người con chết sau người để lại di sản. Và cháu, chắt để được hưởng thừa kế phải là con ruột của người con đã chết, có thể hiểu nôm na là không áp dụng đối với “cháu nuôi”, “chắt nuôi”. Thừa kế thế vị cũng chỉ áp dụng đối với trường hợp chia thừa kế theo pháp luật, không áp dụng đối với trường hợp chia thừa kế theo di chúc. Khi di chúc có phần để lại cho người đó nhưng người đó chết thì phần đó sẽ không phát sinh hiệu lực và được chia theo pháp luật, lúc này người cháu/chắt mới được hưởng thừa kế thế vị.
      Chúc bạn học tốt và thi đạt kết quả cao! Hẹn gặp lại bạn!

      Phản hồi

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: